Το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού υποδέχεται τη
«Λυσιστράτη, μια ξεκαρδιστική Όπερα!»
του Σταμάτη Κραουνάκη
το Σάββατο 10 & την Κυριακή 11 Οκτωβρίου
στο «Θέατρον» του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος»
Η Λυσιστράτη του Σταμάτη Κραουνάκη επιστρέφει θριαμβευτηκά μόνο για 2 παραστάσεις! Μπορούμε να πούμε κάτι νέο για τη Λυσιστράτη έπειτα από τόσα χρόνια; Γιατί επανέρχεται με τέτοια επιμονή στις σκηνές του κόσμου; Ποιο νόημα παραμένει ανεξάντλητο μέσα στην ιδιοφυή αυθάδεια της ηρωίδας;
Όταν ο Αριστοφάνης τη γράφει το 411 π.Χ., δεν κάνει κάποιο πλάγιο σχόλιο για τη θέση στην οποία έχει περιέλθει η Αθήνα εν μέσω Πελοποννησιακού Πολέμου. Στην πραγματικότητα, ακούει καλά τους πολιτικούς τριγμούς εντός των τειχών, όπου η Εκκλησία του Δήμου έχει αποδυναμωθεί και οι ολιγαρχικοί επανέρχονται στο προσκήνιο. Με τα κρυφά όπλα της τέχνης –τα οποία δεν κατονομάζουν αλλά αποκαλύπτουν χωρίς να δακτυλοδεικτούν– μιλάει για την πηγή των δεινών: τη μανία για δύναμη και επιβολή, που δεν είναι παρά ίδιον των ανδρών, μια κούφια εντολή που παρασέρνει όλη την κοινωνία στον αφανισμό. Και ποιο είναι το αντίδοτο; Μα ένα ηχηρό χαστούκι σε αυτή τη θλιβερή αρρενωπότητα. Όταν ο Αριστοφάνης μετακινεί τη γυναίκα από το πεδίο του ‘Οίκου’ στο πεδίο του ‘Δήμου’, δεν εκτελεί απλώς ένα θεατρικό σχήμα, αλλά μια πολιτική μετατόπιση μεγατόνων. Η ηρωίδα δεν καλεί μόνο τις γυναίκες της Αθήνας –και από άλλες πόλεις, εχθρικές!– σε μια ‘απεργία του έρωτα’, αλλά δημιουργεί ένα ποτάμι θηλυκότητας που παρασέρνει τις βεβαιότητες του κόσμου, προτείνοντας μια άλλη λύση που οι υπόλοιποι σπεύδουν να ονομάσουν ουτοπική και άρα μη εφαρμόσιμη. Οι όποιες ομοιότητες με τη σημερινή κατάσταση είναι καθαρά συμπτωματικές.
Είναι λοιπόν ιδιαίτερα ευτυχής συγκυρία η διασκευή του έργου από τον Σταμάτη Κραουνάκη, καθώς μας αφήνει να αναρωτιόμαστε τι θα προκύψει από τη συνάντηση του σπινθηροβόλου πνεύματος του Αριστοφάνη με την αχαλίνωτη μουσική του φαντασία. Ο συνθέτης στήνει μια πολυφωνική οπερέτα που φιλοξενεί ισότιμα μουσική και λόγο, όλα κουρδισμένα στο κλειδί της ανελέητης σάτιρας του ποιητή. Πότε λυρική, πότε λαϊκή, πότε σαρκαστικό καμπαρέ, η μουσική γίνεται αγωγός της δράσης, ενώ ο αδόμενος λόγος συμπληρώνει ιδανικά αυτήν την αριστοφανική μέθεξη, απελευθερώνοντας νύξεις στο σήμερα και τροφοδοτώντας ακόμα περισσότερο την ξέχειλη θεατρικότητα του δρώμενου. Παράλληλα, ο διεθνώς αναγνωρισμένος σκηνογράφος Takis ντύνει την παράσταση με μια απολύτως σύγχρονη αισθητική που κουμπώνει με το ιστορικό πλαίσιο του έργου, καταλήγοντας σε μια ακαταμάχητη εικαστική πανδαισία. Στη σκηνή του θεάτρου, συναντιούνται τριάντα σημαντικοί ερμηνευτές και μουσικοί.
Στο έργο, οι γυναίκες καταλαμβάνουν την Ακρόπολη –όπου βρίσκεται το δημόσιο ταμείο– για να παραλύσουν την πολεμική μηχανή των ανδρών. Για δύο βραδιές, τα υπέροχα, θεατρικά τους φαντάσματα θα αιωρούνται ακριβώς από πάνω μας, αφήνοντας αυτό το έξαλλο ποτάμι να κυλήσει ξανά υπό το παράγγελμα του Σταμάτη Κραουνάκη, κατακλύζοντας τα διαζώματα στο Κέντρο Πολιτισμού Ελληνικός Κόσμος (αιθ.Αντιγόνη) μέχρι τη σκηνή και σαρώνοντας για μια ακόμα φορά τις βεβαιότητες του κόσμου.
Χρόνια με κυνήγαγε σαν υποχρέωση. Ξανά και ξανά και ξανά. Πρώτα απ’ όλα το κείμενο. Μετά σημειώσεις, μουσικές, εισαγωγές. Κάποια τραγούδια από το πρώτο μας ανέβασμα το κοινό με το Λάκη και το Βουτσινά και τη Λίνα. Αλλά αυτή η Λυσιστράτη ήμουν εγώ στην εποχή μου.
Δηλαδή, η Λένα που με φόρεσε κατάσαρκα. Και μετά όλοι οι άλλοι ήρωες μου!
Ο Χριστόφορος, ο Χρήστος, η Στέλλα, η Σοφία, η Μαρία, ο Σπανάκης, ο Στιβ, ο Καραθανάσης, ο θεος Απόλλων, ο Κώστας ο Μπουγιώτης, η Έλενα
Ποιος θεός, ούτε ξέρω, ο Θεολόγος χωρίς αυτή τη φορά το βιολί του αλλά με όλη του την ύπαρξη.
Το μείον τρία στη στέγη η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, η τρυφερότητα της,
η Δήμητρα η Δήμητρα. Ο Κωσταντίνος, η Δέσποινα, η Δέσποινα, η Δέσποινα.
Δεν το ήθελε και δεν το πίστευε κανείς. Κανείς εκτός από το Μιχαήλ που το πέρασε!
Πέντε μήνες πρόβα βουτηγμένοι στην ύλη του.
Όρθιο το κοινό στο Ηρώδειο δυο μέρες απανωτές.
Ο Takis μου απ’ το Λονδίνο με τα ρούχα και το μοναδικό το σκηνικό που κακά τα ψέματα το είδαμε αντιγραμμένο εδώ κι εκεί, όπως συμβαίνει συνήθως όταν κάτι πιάνει οροφή!
Ο Τάκης ο Γεώργας παραγωγή μας, η Νικόλ από το φεστιβάλ κοντά μας.
Τα κορίτσια Ιουλιέτα και Χρυσαντινα
Το πρώτο στάδιο ήτανε η χαρά και μετά μια μουλωχτή σιωπή «έλα μωρέ, καλό ήτανε, κάντε ότι δεν έγινε»!
Η γνωστή πολύ γνωστή μας πια εθνική φροντίδα.
Κατάφερα ανάποδα με το χαρακτήρα μου να μπω στη θάλασσα της αγάπης και να απολαύσω μαζί με τους εξαιρετικούς αγαπημένους μου ανθρώπους που το ζωντάνεψαν και το σύντροφο Δημήτριο Ανδρεάδη που δεν έλειψε ποτέ και κράτησε απάνω του στο πιάνο την πρόβα και με κατέβαζε όταν θύμωνα και ετοίμασε και τους υπόλοιπους παίκτες και τα καταφέραμε.
Και οι υπόλοιποι παίκτες τα δώσαν όλα κι αυτοί.
Και η Στέλλα η Κάλτσου η αγάπη μου, που φώτισε απ’ τα έγκατα της ψυχής της, και το μωρό μου η Μαριλένα φρουρός ακοίμητος! Δίπλα απ’ την αρχή μέχρι το τέλος.
Και και στο τέλος πήδηξε και στη σκηνή. Και τα ήξερε όλα βέβαια. Ολονυχτίες συνομιλίες Αθήνα, Λονδίνο, Κορωπί, Κυψέλη, Αγίου Μελετίου, Άγιο Στέφανο, Πετράλωνα. Η Άννα Νταλάρα όρθια δίπλα και ο Νίκος ο Καλτσάς να στέλνει εικόνες από αγγεία να τα πάρει και ο Θοδωρής μου ο Πανάς που γιόρτασε τους χορούς.
Και η Βενετία βέβαια και ο Σπύρος βέβαια, τα μωρά τα αγαπημένα, οι καινούριοι.
Αχ θεέ μου και κάνουμε άλλη μια επιτυχία στο Λυκαβηττό που έτρεμα, τίγκα και εκεί το θέατρο, επέμενε ο δήμαρχος και είχε δίκιο.
Τώρα πάμε στο «Θέατρον» του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», Σάββατο 10 & Κυριακή 11 Οκτωβρίου.
Αυτή η Λυσιστράτη είμαι εγώ, ο Σταμάτης στην εποχή μου όρθιος ακόμα με συντρόφους δυνατούς. Σήμερα, μπορώ να πω ότι το φεστιβάλ μου πρότεινε να το πάμε στην Επίδαυρο στις 15 του Αυγούστου που είχε κενή ημερομηνία. Δεν το δέχτηκα για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι θα υπέγραφα ένα φινάλε.
Ο δεύτερος είναι ότι το επόμενο Σάββατο θα έπαιζε το κρατικό Βορείου Ελλάδος τη δικιά του Λυσιστράτη του Αριστοφάνη και το θεώρησα ελαφρώς άκομψο απέναντι στον Αστέριο και στα παιδιά του κρατικού που μου έχουν φερθεί εξαιρετικά.
Η δικιά μας άλλωστε Λυσιστράτη είναι του Σταμάτη ξεκάθαρα.
Μια ηρωίδα καινούργια, διαυγής και αιώνια.
Μωρό μου, αγάπη μου, Αργυρώ, πόσο σ’ ευχαριστώ που δέχτηκες να παίξεις και να σαρώσεις την Σπαρτιάτισσα.
Και κάτι για τη σκηνοθεσία, η οποία δεν είναι επισήμως η δουλειά μου, αν και στήνω θεάματα απ’ το 2000. Ένα σημαντικό θέμα με τη σκηνοθεσία, ειδικά στο μουσικό θέαμα, είναι η κατανόηση και η επίγνωση επιλέξει και με την νότα σωστή του μουσικού κειμένου συνοπτικά. Τονισμοί, αισθήματα και νόημα. Εκεί, μεγάλη σημασία. Τόσο, που όταν σηκώθηκε ο θίασος, ήταν σχεδόν όλα φυσιολογικά. Αν προσθέσει κανείς και το εξαιρετικό και πολύ λειτουργικό σκηνικό του Takis. Μετά ήταν όλα εύκολα.
Σταμάτης Κραουνάκης
