Ιστορίες Ολυμπιακών Αγώνων. Μία άλλη έκθεση

H έκθεση φιλοξενήθηκε στον «Ελληνικό Κόσμο» από την 1η Μαρτίου 2004 έως τις 5 Δεκεμβρίου 2006. Μέσα από εφαρμογές της σύγχρονης τεχνολογίας, η έκθεση πρόβαλλε με πρωτότυπο τρόπο τη φυσιογνωμία των Ολυμπιακών Αγώνων στην Aρχαιότητα και κυρίως στη Nεότερη εποχή, παρέχοντας ερεθίσματα για σκέψη σχετικά με το κορυφαίο αθλητικό γεγονός του πλανήτη.



Με επίκεντρο τους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες, από την αναβίωσή τους το 1896 έως τη διοργάνωση της Αθήνας το 2004, η έκθεση παρουσίαζε τη σημασία των Αγώνων στο επίπεδο του ατόμου, της πόλης, του έθνους/κράτους και στο επίπεδο της παγκόσμιας κοινότητας. Εστίαζε σε προσωπικές ιστορίες αθλητών, όπως του Σπύρου Λούη, του Κωνσταντίνου Τσικλητήρα και της Νάντια Κομανέτσι, σε πόλεις που έχουν αναλάβει τη διοργάνωση των Αγώνων, όπως η Βαρκελώνη και η Μόσχα, σε θέματα αποκλεισμού από Αγώνες και στη σχέση του με θέματα οικονομικής ή πολιτικής ευρωστίας. Πολυμέσα, τρισδιάστατα γραφικά, εικονική πραγματικότητα, λόγος και εικόνα, αντικείμενα και ειδικές κατασκευές, συνέθεταν ένα ελκυστικό εκθεσιακό περιβάλλον, στο οποίο ο επισκέπτης είχε τη δυνατότητα να ακολουθήσει την πορεία που επιθυμεί, αλλά και να καταθέσει τη δική του άποψη για τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Η αρχή της ιστορίας...

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αρχαιότητα αντανακλούν τον πολιτισμό των αρχαίων Ελλήνων. Αν και ανήκουν σε μια άλλη εποχή, έδωσαν την έμπνευση για την καθιέρωση των σημερινών Ολυμπιακών Αγώνων και αποτέλεσαν πρόσφορο έδαφος για συζητήσεις και συγκρίσεις.

Γίνονταν στην Oλυμπία προς τιμήν του Δία. Η αρχή τους χάνεται στο μύθο... Xρονολογία καθιέρωσης των Αγώνων θεωρείται το 776 π.Χ.

Ήταν η λαμπρότερη θρησκευτική και αθλητική εκδήλωση του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Eίχαν μεγάλη φήμη και κύρος και προσέλκυαν πλήθος αθλητών και θεατών.

Δικαίωμα συμμετοχής είχαν όλοι οι ελεύθεροι Έλληνες πολίτες, εκτός από τις γυναίκες.

Η νίκη στους Ολυμπιακούς ήταν η υψηλότερη τιμή για έναν αθλητή. Οι νικητές απολάμβαναν ξεχωριστές τιμές από την πόλη τους. Συχνά, μυθικές ιστορίες πλάθονταν γι’ αυτούς.

Κατά τη διάρκεια των Αγώνων, επικρατούσε η ιερή εκεχειρία και σταματούσε κάθε εχθροπραξία.

Από τη μακρόχρονη πορεία των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων δε λείπουν ιστορίες παράβασης των κανόνων, παραβίασης της εκεχειρίας, οικονομικής εξαγοράς αθλητών, πολιτικής εκμετάλλευσης της νίκης, αρνητικής κριτικής.

Σταδιακά, ο δεσμός ανάμεσα στη θρησκεία και το αθλητικό ιδεώδες ατονεί και οι Αγώνες μετατρέπονται σε θέαμα με επαγγελματίες αθλητές.

Το 393 μ.Χ. οι Ολυμπιακοί Αγώνες παύουν οριστικά...

«Πάρτε μέρος στη συζήτηση». Άποψη του κεντρικού χώρου της έκθεσης.


Το σκεπτικό, η οργάνωση, το τελετουργικό και ο συμβολισμός τους περισσότερο αντανακλούν τη σύγχρονη πραγματικότητα, παρά «αντιγράφουν» την αρχαία παράδοση.

Οι Αγώνες δεν αφορούν μόνο τους αθλητές. Οι Αγώνες δεν είναι μόνο επιδόσεις και αριθμοί. Πίσω από τις στατιστικές, τα μετάλλια και τα ρεκόρ κρύβονται έννοιες, βιώματα και ερωτήματα που μας αφορούν: συμμετοχή και αποκλεισμός, άμιλλα και ανταγωνισμός, νίκη και ήττα, προσπάθεια και υπερπροσπάθεια, αθλητικό ιδεώδες και εμπορευματοποίηση.

Οι Αγώνες αφορούν όλους όσοι συμμετέχουν με κάθε τρόπο. Αφορούν τα άτομα και τις κοινωνικές ομάδες, τις πόλεις και τις χώρες. Αφορούν το παγκόσμιο χωριό μας, όλους εμάς. Μιλούν για τα σύμβολά μας, τους ήρωες και τους μύθους μας.

Διαλέξαμε, λοιπόν, να μιλήσουμε για όλα αυτά. Σταθήκαμε αποκλειστικά στους θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Από το υλικό που παρέχει η ιστορία τους, επιλέξαμε και επεξεργαστήκαμε λόγια και εικόνες ως αφετηρία για την περιήγησή μας.

Η έκθεση αυτή δεν είναι παρά μια αφορμή να σκεφτούμε τους Αγώνες μακριά από στερεότυπα



 Κύβοι με ιστορίες αθλητών. Έκθεμα της πρώτης ενότητας «Ιστορίες ανθρώπων».

Ιστορίες ανθρώπων

Η συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες αποτελεί στόχο ζωής για τον αθλητή.

Πέρα από το όραμα της διάκρισης, η συμμετοχή στους Αγώνες είναι μια μοναδική εμπειρία που κάθε αθλητής βιώνει με διαφορετικό τρόπο.

Η στήλη του Σπύρου Λούη. Έκθεμα της πρώτης ενότητας «Ιστορίες ανθρώπων».

Συμμετοχή σημαίνει άμιλλα, προσπάθεια, υπέρβαση των ορίων, επιβράβευση. Σημαίνει ακόμη πόνο, ήττα, αλλά και νέες φιλίες, πιο πλούσιες εμπειρίες.

Συμμετοχή σημαίνει επίσης διαμόρφωση ταυτότητας, ατομικής ή συλλογικής.

Ο αθλητής που συμμετέχει στους Αγώνες δεν εκπροσωπεί μόνο τον εαυτό του, αλλά και τη χώρα του ή την κοινωνική ομάδα στην οποία ανήκει.

Συχνά ο αθλητής γίνεται πρωταγωνιστής σε μια προσπάθεια υπέρβασης των ορίων του εαυτού του, ένα σύμβολο της έννοιας της συνεχούς προόδου, ένας παγκόσμιος ήρωας, ένας «μύθος».

 

H Παλαίστρα. Τρισδιάστατες αναπαραστάσεις κτηρίων της αρχαίας Ολυμπίας, οι οποίες χρησιμοποιούνται στο έκθεμα Εικονικής Πραγματικότητας «Περιήγηση στην αρχαία Ολυμπία». 

Ιστορίες πόλεων

Κάθε τέσσερα χρόνια, η ολυμπιακή πόλη γίνεται η «σκηνή» που φιλοξενεί τους Oλυμπιακούς Aγώνες. Πρόκειται για μια «παράσταση» με πρωταγωνιστές τους αθλητές και τους διοργανωτές και με κοινό την παγκόσμια κοινότητα.

«Μία πόλη στο φως...» Άποψη της δεύτερης ενότητας «Ιστορίες πόλεων».

Με αφορμή τους Ολυμπιακούς η πόλη αναμορφώνεται. Η προετοιμασία διαρκεί πολλά χρόνια, απορροφά μεγάλα κονδύλια και συχνά προξενεί πολιτικές και κοινωνικές διαμάχες. Οι περισσότεροι κάτοικοι υποστηρίζουν την ανάθεση της διοργάνωσης στην πόλη τους, αλλά δε λείπουν και εκείνοι που θεωρούν το οικονομικό βάρος δυσβάστακτο και τα έργα που πρέπει να πραγματοποιηθούν επιβλαβή για την οικολογική ή την πολεοδομική ισορροπία.

Κάθε ολυμπιακή πόλη θέλει να δώσει το δικό της μοναδικό στίγμα στη διοργάνωσή «της». Τονίζει όχι μόνο το εθνικό πλαίσιο, στο οποίο ανήκει, αλλά και το χαρακτήρα της ίδιας της πόλης. Αυτός ο συνδυασμός εθνικών και τοπικών χαρακτηριστικών προβάλλεται έντονα στη διάρκεια κάθε διοργάνωσης.

Ιστορίες χωρών

Δεν είναι μόνο ατομική, αλλά και συλλογική υπόθεση.

Ο αθλητής επιδιώκει μέσα από τη διάκρισή του να προβάλει όχι μόνο τις δικές του ικανότητες, αλλά και την ευρύτερη ομάδα, κοινωνική ή εθνική, στην οποία ανήκει. Παράλληλα, ο αθλητής που διακρίνεται στους Αγώνες συχνά γίνεται εθνικό σύμβολο για τη χώρα του.

Άποψη της τρίτης ενότητας «Ιστορίες χωρών».

Διάφορες ομάδες χρησιμοποίησαν τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως συμβολικό βήμα επίδειξης της δύναμής τους και ως μέσο προβολής και δημοσιότητας. Εθνότητες που έδιναν τον αγώνα της αναγνώρισής τους από τη διεθνή κοινότητα, κοινωνικές ομάδες που διεκδικούσαν καλύτερους όρους ζωής και κράτη που ήθελαν να τονίσουν ή να αναβαθμίσουν τον πολιτικό τους ρόλο.

Εκτός από τις αθλητικές επιτυχίες, τα συλλογικά μηνύματα δίνονται μέσα από χαρακτηριστικές στιγμές των Αγώνων: την παρέλαση των εθνικών αντιπροσωπειών, το γύρο του θριάμβου και την απονομή μεταλλίων, τις φορτισμένες δηλώσεις αθλητών και παραγόντων στα μέσα ενημέρωσης.

 

Ιστορίες του κόσμου

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες αντανακλούν, αλλά και διαμορφώνουν, τις αντιλήψεις μας για τον κόσμο.

Η ανοιχτή συμμετοχή στους Αγώνες αντανακλά τις αξίες της ανεκτικότητας και της συνύπαρξης των πολιτισμών. Το μήνυμα ειρήνης των Αγώνων ακολουθεί τις επιτυχίες και τις αποτυχίες της προσπάθειας για διεθνή συνεννόηση και μεταφέρεται με μια φλόγα σε όλο τον κόσμο.

Ο σημερινός επαγγελματικός αθλητισμός αντικατοπτρίζει τις ανταγωνιστικές όψεις των κοινωνιών μας. Η διοργάνωση των Αγώνων απαιτεί τεράστια κεφάλαια και συνδέεται με ισχυρά οικονομικά συμφέροντα.

Η τελειοποίηση των τεχνολογικών μέσων και η εξάπλωση της χρήσης της τηλεόρασης μετέτρεψαν τους Αγώνες στη μεγαλύτερη «παγκόσμια γιορτή» της εποχής μας. Όμως, η άλλη όψη της λαμπρότητας και του ηθικού μηνύματος των Αγώνων είναι η συνεχής αναζήτηση της επίδοσης, η σκληρή προπόνηση και η χρήση αναβολικών.

Κάθε τέσσερα χρόνια, η παγκόσμια κοινότητα προσπαθεί να συμβιβάσει το κυνήγι των ρεκόρ και των μεταλλίων, τις πολιτικές ταραχές και τα μποϊκοτάζ με το όνειρο της παγκόσμιας ειρήνης και της άμιλλας.

Οι αντιφάσεις των Αγώνων είναι οι αντιφάσεις των κοινωνιών μας...

  

ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ!

Εκπαιδευτικά Προγράμματα




Σύλλογος Φίλων

Γίνε Εθελοντής στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος»!

Ο Σύλλογος Φίλων του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού προσφέρει την ευκαιρία εθελοντικής εργασίας σε όσους επιθυμούν να αποκτήσουν γνώσεις σχετικά με τις δράσεις Κοινωφελών Ιδρυμάτων και Μη Κερδοσκοπικών Οργανισμών

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Τελευταία Νέα
& Ανακοινώσεις

Ενημερωθείτε για όλες τις δράσεις και τα νέα του Πολιτιστικού Κέντρου «Ελληνικός Κόσμος»